Brief van provinciaal Bart Decancq over misbruik in de Kerk

In opvolging van de vierdelige documentairereeks Godvergeten (2023) zendt de VRT op dinsdag 3 maart 2026 een nieuwe documentaire uit: Brief aan de paus. Daarin maken een aantal overlevers van misbruik binnen de Kerk een stand van zaken op. De programmamakers formuleren het als volgt: “De documentaire brengt opnieuw hun stem, maar kijkt tegelijk naar wat er sindsdien binnen kerk, politiek en justitie in beweging is gezet. Welke beloften werden ingelost, en welke blijven tot vandaag dode letter? Gehoord, maar is er ook recht gedaan?"

De makers geven aan dat aartsbisschop Terlinden in de uitzending verduidelijkt welke stappen de Kerk heeft gezet in de voorbije jaren. Ze hebben bepaalde delen van de documentaire voorafgaandelijk voorgelegd aan congregaties of organisaties die aan bod komen. Carlo Loots heeft het fragment gezien waarin de aanpak van de salesianen op de korrel wordt genomen, meer specifiek in de zaak van Luk D. 

We kunnen op geen enkele manier goedpraten dat de toenmalige verantwoordelijken van de congregatie een dader van grensoverschrijdend gedrag een nieuwe opdracht hebben toegekend bij jonge mensen. Men heeft nagelaten om door een doortastend optreden andere jongeren te beschermen. Er zijn salesianen en ook niet-salesianen die zich schuldig hebben gemaakt aan seksueel misbruik en deze feiten raken ons diep. Zoals ik al vroeger schreef: “Het leven van slachtoffers heeft daardoor een heel andere en soms dramatische wending genomen. Tientallen jaren later is de pijn nog heel intens. Dikwijls tot op vandaag worstelen zij met de gevolgen van het seksueel misbruik waarvan zij op jonge leeftijd slachtoffer werden. Door signalen in twijfel te trekken of te minimaliseren zijn we in een boog om gekwetste mensen heen gelopen.”

De documentaire gaat niet in op de inspanningen die er sinds 2011 geweest zijn op vlak van preventie, vorming en de opmaak van duidelijke protocollen. Men maakt ook geen melding dat dit sindsdien in de vorming van salesianen extra aandacht krijgt. Evenmin is er sprake van vermelding van de vele ontmoetingen met slachtoffers en het onvoorwaardelijk erkennen van hun leed. Er zijn kerkelijke onderzoeken gevoerd en de nog levende daders die beschuldigd werden van grensoverschrijdend gedrag zijn door justitie ondervraagd. 

We beseffen dat er wellicht nog slachtoffers zijn die het moeilijk vinden om melding te maken van grensoverschrijdend gedrag van salesianen of van personeelsleden in onze werken. Melding van grensoverschrijdend gedrag kan via misbruik@donbosco.be of info@dignitybelgium.be. Gekwalificeerde personen volgen deze meldingen op in samenspraak met de organisaties die hiervoor werden opgericht door de Kerk.

Krijg je vragen van medebroeders, collega’s, mensen uit de media ... dan kan je hen doorverwijzen naar Carlo Loots (carlo.loots@donbosco.be / +32 477 40 36 22).